Nanoseconde- of picolaser: het draait om het piekvermogen
Zo verschillen nanoseconde- en picolasers: het piekvermogen berekend (tot 22 keer verschil), fotothermisch tegenover foto-akoestisch, voordelen en risico’s.
Vraag twee specialisten wat een nanosecondelaser onderscheidt van een picosecondelaser en je hoort meestal: “de picoseconde is sneller”. Dat is het gevolg, niet het verschil. Het verschil is het piekvermogen — en zodra je de rekensom ziet, verandert de rest van het gesprek.
Piekvermogen, niet de pulsenergie
Het piekvermogen is een van de belangrijkste waarden die bepalen hoe effectief kunstmatig pigment in de huid door een laserflits wordt afgebroken. Het is niet de energie die op het display staat, maar die energie gedeeld door de tijd waarin ze wordt afgegeven. Pers je dezelfde energie samen in een kortere puls, dan stijgt het piekvermogen sterk.
Zo ziet dat eruit met echte getallen:
| Parameter | Nanosecondelaser | Picosecondelaser |
|---|---|---|
| Pulsenergie | 400 mJ | 400 mJ |
| Pulsduur | 10 ns | 450 ps |
| Piekvermogen | 40 miljoen W | 888 miljoen W |
Lees de tabel nog eens. Bij dezelfde pulsenergie van 400 mJ levert de picosecondelaser 22 keer zoveel piekvermogen. Zelfs als het nanosecondeapparaat op zijn maximale energie van 1.000 mJ staat, blijft het picosecondesysteem een factor 8,8 voor.
Daarom zegt het aantal millijoules op het scherm zo weinig over wat een apparaat kan. Energie zonder een puls die kort genoeg is, is gewoon warmte.
Twee verschillende mechanismen, niet twee snelheden
Het gevolg van dat verschil in piekvermogen is dat de twee apparaten pigment op fysisch verschillende manieren breken:
- Nanosecondelasers: fotothermisch. Het deeltje absorbeert energie, warmt op en wordt thermisch afgebroken.
- Picosecondelasers: foto-akoestisch. De puls is kort genoeg om een schokgolf te veroorzaken, en het deeltje wordt mechanisch gebroken.
Een picosecondelaser is dus geen nanosecondelaser met de knop verder opengedraaid. Het is een ander afbraakmechanisme, en daarom zijn de resultaten op sommige pigmenten ook niet gewoon “hetzelfde, maar sneller”.
Hoe kort is een puls?
Vergelijk de duur: hoe ver komt licht in die tijd?
Lichtsnelheid ≈ 300.000 km/s. Een Q-switched Nd:YAG werkt met nanosecondepulsen; een picosecondepuls is 1000 keer korter.
Het draait allemaal om piekvermogen
De energie blijft gelijk — verander de pulsduur.
Piekvermogen = energie ÷ pulsduur. Daarom zeggen de millijoules op het display op zichzelf niets over de effectiviteit.
Trein of vliegtuig
Aan mijn cursisten leg ik het uit als een reis van 2.000 kilometer. Je kunt de trein nemen of het vliegtuig. De trein is goedkoper en langzamer; het vliegtuig kost meer en brengt je er sneller. Allebei kom je aan. Picosecondelasers zijn de vliegtuigen, nanosecondelasers de treinen — en geen van beide keuzes is op zich verkeerd: het hangt ervan af waarvoor je betaalt en wat je praktijk echt nodig heeft.
Wat de verkoopbrochure weglaat
Een hoger piekvermogen betekent een snellere, effectievere afbraak van pigment en doorgaans minder behandelingen om het weg te krijgen. Het betekent ook een hogere intensiteit in levend weefsel — en daarmee een groter risico op bijwerkingen en complicaties.
Dat is de eerlijke afweging. Overstappen op picosecondetechnologie is niet alleen een aankoop, het is een omscholing: de parameters, de huidreacties die je moet lezen en de foutmarge zijn allemaal anders. Een specialist die zijn nanosecondegewoonten overzet op een picosecondeapparaat, werkt met een onbekend mechanisme op een hogere intensiteit — en precies daar komen complicaties vandaan.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een picolaser en een nanosecondelaser?
Het piekvermogen: dezelfde energie in een kortere puls. Bij 400 mJ levert een picosecondelaser met 450 ps 888 miljoen W, 22 keer zoveel als een nanosecondelaser met 10 ns en 40 miljoen W.
Hoe breken nanoseconde- en picolasers het pigment?
Nanosecondelasers werken fotothermisch: het deeltje warmt op en wordt thermisch afgebroken. Picosecondelasers werken foto-akoestisch: de puls veroorzaakt een schokgolf en het deeltje wordt mechanisch gebroken.
Is een picolaser beter voor tattoo verwijderen?
Een hoger piekvermogen betekent een snellere, effectievere afbraak van pigment en doorgaans minder behandelingen, maar ook een groter risico op bijwerkingen en complicaties. Overstappen op een picolaser is een omscholing: parameters, huidreacties en foutmarge zijn anders.
