Đốm trắng sau xóa xăm laser: có tự hết không?
Đốm trắng sau xóa xăm laser là giảm sắc tố. Vì sao chúng xuất hiện, khi nào tự hết, cần làm gì và cách giảm nguy cơ.
Đốm trắng sau khi xóa hình xăm hoặc phun xăm thẩm mỹ (PMU) bằng laser là hiện tượng giảm sắc tố: vùng da được điều trị còn ít sắc tố tự nhiên của chính nó — melanin. Nếu các tế bào sản xuất melanin chỉ “chậm lại”, đốm trắng thường tự hết. Nếu các tế bào này đã chết, đốm có thể tồn tại 1–2 năm hoặc vĩnh viễn. Vì vậy, ngay khi thấy những dấu hiệu đầu tiên của đốm trắng, cần ngừng xóa trên vùng da đó.
Đốm trắng không phải là frost
Ngay sau phát bắn, vùng da trên hình xăm chuyển sang màu trắng. Đó là frost: khi hạt sắc tố bị phá vỡ, trong da hình thành rất nhiều bọt khí li ti. Lông tơ chuyển trắng ngay sau phát bắn cũng là frost — không có gì đáng lo.
Giảm sắc tố xuất hiện muộn hơn — vài tuần hoặc vài tháng sau thủ thuật. Và nó có thể xuất hiện ngay cả sau một buổi được thực hiện đúng kỹ thuật: nhiều điều phụ thuộc vào phản ứng riêng của da, nội tiết tố và mức độ tiếp xúc với ánh nắng.
Màu da từ đâu mà có?
Melanin do tế bào hắc tố (melanocyte) sản xuất — đó là những tế bào nằm ở lớp đáy của biểu bì. Tế bào hắc tố trông giống một con bạch tuộc lộn ngược: bằng các nhánh của mình, nó phân phát melanin cho khoảng 40 tế bào da lân cận. Số lượng tế bào hắc tố — khoảng 1.200 trên mỗi milimét vuông — hầu như không phụ thuộc vào màu da. Màu da phụ thuộc vào mức độ hoạt động của chúng.
Đốm trắng có nghĩa là ở vùng này tế bào hắc tố hoạt động kém hơn so với vùng da xung quanh, hoặc không còn tế bào hắc tố nào.
Laser Nd:YAG xóa được màu mực nào?
Chọn màu sắc tố — laser Nd:YAG chỉ có hai bước sóng: 1064 và 532 nm.
Sơ đồ giản lược theo bài viết về những màu mà laser Nd:YAG có thể xóa.
Vì sao laser làm tổn thương tế bào hắc tố?
Laser tác động lên mục tiêu hấp thụ bước sóng của nó. Sắc tố hình xăm không phải là mục tiêu duy nhất như vậy trong da — melanin cũng là một mục tiêu.
- 532 nm nguy hiểm hơn: melanin và hemoglobin cạnh tranh với sắc tố hình xăm để hấp thụ năng lượng của phát bắn. Trên da sẫm màu (loại da IV–VI theo Fitzpatrick) không dùng bước sóng này: nguy cơ mất sắc tố vĩnh viễn rất cao.
- 1064 nm ít bị melanin hấp thụ hơn, nhưng cũng không an toàn. Khi điều trị nhiều lần, tác động lên tế bào hắc tố tích tụ dần, và mất sắc tố vĩnh viễn cũng có thể xảy ra với 1064 nm — đặc biệt trên da rám nắng hoặc da sẫm màu.
Tôi đã so sánh hai bước sóng này trong bài viết “Bước sóng laser Nd:YAG: 532 và 1064 nanomet”.
Vì sao đốm trắng hay xuất hiện vào cuối liệu trình?
Đến những buổi cuối, trong da còn lại ít sắc tố, các hạt mực nhỏ hơn và nằm sâu hơn. Chuyên viên tăng thông số để tác động tới chúng, trong khi tế bào hắc tố đã bị tổn thương từ các buổi trước. Vì vậy, nguy cơ giảm sắc tố tăng lên chính vào cuối liệu trình. Ở đây áp dụng quy tắc xưa nay: thà điều trị chưa tới còn hơn gây hại.
Điều gì làm tăng nguy cơ giảm sắc tố?
- 532 nm trên da sẫm màu;
- da vừa rám nắng hoặc vừa dùng kem nhuộm da nâu ở vùng điều trị;
- chồng lấn điểm bắn và bắn lặp lại nhiều lần lên cùng một chỗ, đặc biệt là bắn lên frost;
- khoảng cách giữa các buổi quá ngắn;
- tiền sử rối loạn sắc tố hoặc bạch biến.
Đốm trắng có tự hết không?
Điều đó phụ thuộc vào việc tế bào hắc tố đã bị ảnh hưởng ra sao. Nếu chúng chỉ sản xuất ít melanin hơn hoặc chuyển melanin sang các tế bào lân cận kém hơn, tình trạng này thường có thể hồi phục. Trường hợp nặng nhất là tế bào hắc tố bị chết.
Nhìn chung, đốm trắng có thể tự hết trong vòng 1–2 năm, nhưng cũng có thể tồn tại vĩnh viễn. Một dấu hiệu xấu là lông bạc mọc ra từ đốm trắng: điều đó có nghĩa là tế bào hắc tố của nang lông đã bị tổn thương, mà chính từ đó da nhận lại sắc tố.
Cần làm gì khi xuất hiện đốm trắng?
- Ngừng xóa trên vùng này trong vài tháng, sau đó làm với thông số nhẹ hơn.
- Không tắm nắng ở vùng này.
- Không lột da hóa học (peel) mạnh và không bôi thuốc mỡ chứa hormone (corticoid) nếu không có chỉ định của bác sĩ.
- Không hứa với khách hàng rằng da sẽ phục hồi hoàn toàn.
- Chuyển khách hàng đến bác sĩ da liễu nếu đốm trắng lan rộng, xuất hiện đốm mới, có lông trắng mọc ra từ đốm, hoặc nghi ngờ bạch biến hay sẹo.
Làm thế nào để giảm nguy cơ?
Trao đổi với khách hàng về nguy cơ giảm sắc tố trước khi bắt đầu liệu trình. Không điều trị trên da vừa rám nắng. Sau thủ thuật, tôi dặn khách hàng của mình: “Bạn rời phòng tôi với làn da nguyên vẹn. Từ đây trở đi là trách nhiệm của bạn: kem chống nắng SPF và giữ vùng này tránh nắng.” Tôi đã phân tích các biến chứng khác và nguyên nhân của chúng trong bài viết “Biến chứng khi xóa xăm bằng laser: bạn đã làm sai ở đâu?”.
Cách chọn thông số để xóa sắc tố mà ít gây tác động nhất lên tế bào hắc tố, và cách theo dõi khách hàng khi đốm trắng đã xuất hiện — chúng tôi hướng dẫn trong khóa học LaserPRO về xóa phun xăm thẩm mỹ và hình xăm bằng laser.