Witte vlekken na tattoo verwijderen met laser: gaan ze weg?
Witte vlekken na tattoo verwijderen met laser zijn hypopigmentatie. Waarom ze ontstaan, wanneer ze weggaan, wat je doet en hoe je het risico verlaagt.
Witte vlekken na het verwijderen van een tattoo of permanente make-up (PMU) met een laser zijn hypopigmentatie: de behandelde huid bevat minder van haar eigen pigment, melanine. Zijn de cellen die het aanmaken alleen “trager gaan werken”, dan verdwijnt de vlek meestal vanzelf. Zijn ze afgestorven, dan kan de vlek 1–2 jaar aanhouden of voorgoed blijven. Daarom wordt het verwijderen op die plek bij de eerste tekenen van zulke vlekken stopgezet.
Witte vlekken zijn geen frost
Direct na een laserpuls wordt de huid boven de tattoo wit. Dat is frost: wanneer een pigmentdeeltje wordt vergruisd, ontstaan er in de huid heel veel piepkleine gasbelletjes. Haartjes die direct na een puls wit worden, zijn ook frost — niets om je zorgen over te maken.
Hypopigmentatie wordt pas later zichtbaar — weken of maanden na de behandeling. En ze kan zelfs ontstaan na een correct uitgevoerde behandeling: veel hangt af van de individuele reactie van de huid, hormonen en blootstelling aan de zon.
Waar komt de kleur van de huid vandaan?
Melanine wordt aangemaakt door melanocyten — cellen in de basale laag van de opperhuid (epidermis). Een melanocyt lijkt op een omgekeerde octopus: met zijn uitlopers deelt hij melanine uit aan ongeveer 40 naburige huidcellen. Het aantal melanocyten — ongeveer 1.200 per vierkante millimeter — hangt nauwelijks af van de huidskleur. De kleur hangt af van hoe actief ze werken.
Een witte vlek betekent dat de melanocyten op die plek minder goed werken dan in de omliggende huid, of dat er geen meer over zijn.
Welke kleur verwijdert een Nd:YAG-laser?
Kies een pigmentkleur — een Nd:YAG-laser heeft maar twee golflengtes: 1064 en 532 nm.
Een vereenvoudigd schema op basis van het artikel over welke kleuren een Nd:YAG-laser kan verwijderen.
Waarom beschadigt de laser melanocyten?
Een laser werkt in op het doelwit dat zijn golflengte absorbeert. Het pigment van de tattoo is niet het enige zulke doelwit in de huid — melanine is er ook een.
- 532 nm is gevaarlijker: melanine en hemoglobine concurreren met het tattoopigment om de energie van de puls. Op een donkere huid (huidtype IV–VI volgens Fitzpatrick) wordt deze golflengte niet gebruikt: het risico op blijvende depigmentatie is zeer groot.
- 1064 nm wordt minder door melanine geabsorbeerd, maar is evenmin veilig. Bij herhaalde behandelingen stapelt de belasting van de melanocyten zich op, en ook bij 1064 nm is blijvende depigmentatie mogelijk — vooral op een gebruinde of donkere huid.
De twee golflengten heb ik met elkaar vergeleken in het artikel “Golflengten van de Nd:YAG-laser: 532 en 1064 nanometer”.
Waarom verschijnen witte vlekken tegen het einde van het behandeltraject?
Tegen de laatste behandelingen is er nog maar weinig pigment over in de huid, en de deeltjes zijn kleiner en liggen dieper. De specialist zet de instellingen hoger om ze te bereiken, terwijl de melanocyten in de vorige behandelingen al beschadigd zijn geraakt. Daarom neemt het risico op hypopigmentatie juist aan het einde van het traject toe. Hier geldt de oude regel: beter te weinig behandelen dan schade aanrichten.
Wat verhoogt het risico op hypopigmentatie?
- 532 nm op een donkere huid;
- een verse zonnebruine kleur of zelfbruiner op het te behandelen gebied;
- overlappende spots en herhaalde pulsen op dezelfde plek, vooral over frost heen;
- korte intervallen tussen de behandelingen;
- pigmentatiestoornissen of vitiligo in het verleden.
Gaan witte vlekken vanzelf weg?
Dat hangt af van wat er met de melanocyten is gebeurd. Als ze gewoon minder melanine aanmaken of het minder goed doorgeven aan naburige cellen, is dat meestal omkeerbaar. Het ernstigste geval is het afsterven van de melanocyten.
Al met al kunnen witte vlekken binnen 1–2 jaar vanzelf verdwijnen, maar ze kunnen ook voorgoed blijven. Een slecht teken zijn grijze haartjes die uit de vlek groeien: dat betekent dat de melanocyten van de haarfollikel beschadigd zijn, en juist daarvandaan krijgt de huid haar pigment terug.
Wat doe je bij witte vlekken?
- Stop een aantal maanden met verwijderen op deze plek en werk daarna met mildere instellingen.
- Niet zonnen op deze plek.
- Geen agressieve peelings en geen hormoonzalven (steroïdzalven) zonder voorschrift van een arts.
- Beloof de cliënt niet dat de huid volledig zal herstellen.
- Verwijs de cliënt door naar een dermatoloog als de vlekken groter worden, er nieuwe bij komen, er witte haartjes uit groeien, of als er een vermoeden is van vitiligo of een litteken.
Zo verklein je het risico
Bespreek het risico op hypopigmentatie met de cliënt voordat het traject begint. Behandel geen pas gebruinde huid. Na de behandeling zeg ik tegen mijn cliënten: “Je verlaat mijn behandelkamer met een intacte huid. Vanaf nu is het jouw verantwoordelijkheid: SPF, en houd de plek uit de zon.” Andere complicaties en hun oorzaken heb ik besproken in het artikel “Complicaties bij tattoo verwijderen met laser: wat ging er mis?”.
Hoe je instellingen kiest die het pigment verwijderen met zo min mogelijk belasting van de melanocyten, en hoe je verdergaat met een cliënt bij wie de vlekken al zijn ontstaan — dat behandelen we in de LaserPRO-opleiding voor het verwijderen van PMU en tattoos met laser.