Hoe komt tattoo- en PMU-inkt echt in de huid?

Inleiding: permanente make-up is een vak waarin creativiteit en precisie samenkomen. Een veelvoorkomend misverstand is dat inkt tijdens het tatoeëren vooral vanaf het oppervlak van de naald in de huid wordt gebracht. De werkelijkheid is echter complexer en fascinerender.

PMU-specialisten besteden veel aandacht aan het voortekenen, de symmetrie van de wenkbrauwen en nieuwe zettechnieken, maar niet iedereen begrijpt het mechanisme waarmee inkt tijdens een behandeling met permanente make-up in de huid terechtkomt. Toch bepaalt juist het begrip van dit mechanisme uiteindelijk in hoge mate hoe je de zettechniek begrijpt, welk pigment er in de huid achterblijft en wat het esthetische resultaat wordt.

In alle basisopleidingen PMU vertellen docenten je meestal dat de inkt vanaf het oppervlak van de naald in de huid wordt afgezet, maar dat klopt helemaal niet. De inkt komt eigenlijk in de huid wanneer de naald wordt teruggetrokken! Ja, dat lees je goed!

Ik leg nu de stappen van dit proces uit aan de hand van een paar schematische tekeningen!

We nemen een schematische weergave van de menselijke huid. Het is een sterk vereenvoudigde weergave, maar genoeg om de essentie van het proces uit te leggen.

Bovenaan zit een vrij dunne laag: de opperhuid. Het grootste deel van de huid bestaat uit de lederhuid, en juist in die laag moet de PMU-specialist het pigment brengen zodat het daar lang blijft.

Ook daarover bestaan trouwens veel misverstanden in de wereld van de permanente make-up. Sommige specialisten zijn ervan overtuigd dat inkt oppervlakkig moet worden ingebracht, in de opperhuid, en dat dat het verschil is tussen permanente make-up en tatoeëren. Ik moet je helaas teleurstellen: wat de fysiologie van de huid betreft, is er geen verschil tussen tatoeëren en permanente make-up, behalve in de hoeveelheid ingebracht pigment. Zowel bij tatoeëren als bij permanente make-up moet de inkt in de middelste laag van de huid terechtkomen: de lederhuid.

Verder toont de afbeelding een naald met inkt op het oppervlak, vlak voordat hij de huid binnendringt. Daar is niets bijzonders aan. Alles is standaard, maar daarna begint, wat biomechanica en het begrip van het proces betreft, het interessantste deel!

Wanneer de naald de huid doorprikt en erin gaat, wordt de inkt op het oppervlak van de naald door de randen van het prikgaatje afgeveegd en blijft hij als een vloeibare druppel op het oppervlak liggen, terwijl de naald “droog” de huid in gaat. Op dat moment kunnen er hele kleine hoeveelheden pigment binnendringen, maar die zijn helemaal niet van betekenis.

Er was een tijd dat speciale getextureerde naalden werden gepromoot, waarvan het oppervlak niet glad was maar speciaal opgeruwd, en daardoor zou er meer pigment in de huid achterblijven. Ze hebben de markt echter niet veroverd, omdat het inbrengen van inkt zelf fundamenteel anders verloopt, en zulke naalden zorgden niet voor meer achtergebleven pigment. Bovendien beschadigden deze getextureerde naalden de huid meer.

Daarna verlaat de naald de huid, en een fractie van een seconde zit er een holte in de huid op de plek van het prikgaatje. Die holte wordt aan de bovenkant afgesloten door een vloeibare inktdruppel. In de holte heerst onderdruk, en daardoor wordt de inktdruppel in het prikgaatje gezogen voordat de holte zelf door de elastische eigenschappen van de huid dichtvalt.

De onderdruk in het prikgaatje zorgt voor een zuigkracht, en een kleine portie inkt wordt in de holte gezogen die de naald heeft achtergelaten. Dit alles gebeurt extreem snel en is alleen in slow motion bij sterke vergroting te zien. Nadat een deel van de inktdruppel in de huid is gekomen, valt het gaatje uiteindelijk dicht door de elastische eigenschappen van de lederhuid en de opperhuid, en blijft het pigment in de lederhuid achter.

Dit mechanisme waarmee inkt in de huid komt, is in onderzoeken bevestigd; hier is een illustratie uit een van die onderzoeken, die precies hetzelfde mechanisme laat zien dat ik hier heb beschreven.

Lawal, Idera, Pankaj Rohilla en Jeremy Marston. “Drug Delivery via Tattooing: Effect of Needle and Fluid Properties”. Preprint. Bioengineering, 03.02.2021 https://doi.org/10.1101/2021.02.02.429454.

Tot slot: bij het vak van permanente make-up gaat het net zo goed om het begrijpen van de wetenschap erachter als om het creatieve proces. Wie dit mechanisme van het inbrengen van pigment begrijpt, heeft een logische verklaring voor hoe de dikte van de naald, de taper van de naald, de vloeibaarheid van de inkt, de druk van de hand van de specialist enzovoort invloed hebben op wat er in de huid achterblijft, en kan als professionele PMU-specialist bewust zijn zettechniek sturen!

Daarover vertellen we meer in de volgende artikelen op deze blog!