Permanente make-up bij diabetes: is het veilig?

Heel vaak hebben PMU-specialisten geen medische opleiding en vinden ze hun weg in de contra-indicaties volgens het principe “ergens overgenomen” of “meiden, wil iemand haar intakeformulier delen?”. Het gevolg is dat veel specialisten niet begrijpen waarom een bepaalde ziekte een risico vormt voor de cliënt en welke gevolgen de behandeling kan hebben.

Diabetes is zo’n ziekte. De vraag duikt regelmatig op in chatgroepen van PMU-specialisten:

“Heeft iemand weleens PMU gezet bij een cliënt met diabetes?”

“Al honderd keer gedaan, alles ging goed!”

Als ik zulke antwoorden zie, schrik ik daarvan. Dit is geen professionele aanpak. Permanente make-up is niet zomaar “even wat wenkbrauwen tekenen” — het is een invasieve behandeling, en de gezondheid van de cliënt moet altijd op de eerste plaats komen.

Wat is diabetes en waarom is het belangrijk bij permanente make-up?

Diabetes mellitus (suikerziekte) is een chronische ziekte waarbij het glucosegehalte in het bloed stijgt door problemen met de aanmaak of de opname van insuline.

Insuline is een hormoon dat het lichaam helpt suiker te verwerken. Als er te weinig van is, of als het niet werkt zoals het hoort, hoopt glucose zich op in het bloed en beschadigt het bloedvaten, zenuwen en andere organen.

Soorten diabetes

Diabetes type 1

• Ontstaat meestal op jonge leeftijd (vóór het 30e jaar).
• Het lichaam maakt geen insuline meer aan, omdat de cellen van de alvleesklier worden vernietigd.
• Deze patiënten zijn hun hele leven afhankelijk van insuline — ze spuiten dagelijks.
• Zonder insuline kan de bloedsuiker kritisch hoog worden, wat tot ernstige gevolgen leidt.

Diabetes type 2

• Komt vaker voor bij volwassenen boven de 40, vooral bij overgewicht.
• Er wordt wel insuline aangemaakt, maar de cellen reageren er niet meer op — dat heet insulineresistentie.
• Patiënten kunnen hun diabetes onder controle houden met een dieet, lichaamsbeweging en tabletten, maar in ernstige gevallen kan insuline nodig zijn.
• Als diabetes type 2 niet wordt behandeld, kan dat tot dezelfde complicaties leiden als bij diabetes type 1.

Belangrijkste complicaties van diabetes

Hoe langer de bloedsuiker hoog blijft, hoe meer organen en weefsels beschadigd raken.

• Vaatcomplicaties — kleine en grote bloedvaten raken beschadigd, wat tot problemen met de doorbloeding leidt.
• Neurologische complicaties — zenuwen raken beschadigd en het gevoel neemt af, vooral in de voeten en handen.
• Oogcomplicaties — diabetes kan leiden tot een slechter gezichtsvermogen en zelfs blindheid.
• Tragere regeneratie van de huid — elke wond geneest veel langzamer en het risico op infectie stijgt. Dit is de belangrijkste complicatie voor een PMU-specialist.

Hoe wordt diabetes vastgesteld?

Normale nuchtere glucose — tot 6,1 mmol/l

Diabetes — als de nuchtere glucose hoger is dan 7,0 mmol/l

Na een maaltijd (2 uur later):

• Normaal — tot 7,8 mmol/l
• Diabetes — hoger dan 11,1 mmol/l

De diagnose wordt gesteld door een internist-endocrinoloog op basis van bloedonderzoek.

Wanneer mag je PMU zetten bij een cliënt met diabetes en wanneer niet?

De waarden hierboven zijn de grenzen waarop de diagnose wordt gesteld. Voor de beslissing over de behandeling telt iets anders: hoe goed de cliënt zijn ziekte onder controle houdt en hoe zijn huid geneest.

Toegestaan, maar wel voorzichtig

✔️ Bloedsuiker vóór de behandeling — niet hoger dan 8–9 mmol/l.

✔️ Geen complicaties van diabetes: aan bloedvaten, zenuwen, ogen of huid.

✔️ Wondjes genezen normaal, er is geen chronische ontsteking.

✔️ De cliënt let op zijn voeding, neemt zijn medicijnen in en controleert zijn bloedsuiker.

Niet toegestaan

❌ Bloedsuiker hoger dan deze grens, vaak pieken, de cliënt houdt zijn toestand niet onder controle.

❌ Wondjes genezen heel langzaam, het risico op ontsteking en infectie is hoger.

❌ De cliënt kan of wil geen betrouwbare informatie over zijn gezondheid geven.

📌 Permanente make-up is bij deze cliënten gecontra-indiceerd!

Specifieke risico’s en regels bij het werken met cliënten met diabetes

Neem vóór de behandeling een volledige medische voorgeschiedenis af

De medische voorgeschiedenis (anamnese) is het verzamelen van informatie over de gezondheid van de cliënt die je nodig hebt om te beoordelen of de behandeling kan en welke risico’s ermee gepaard gaan. Voordat je met de permanente make-up begint, moet je de cliënt zorgvuldig bevragen en antwoord krijgen op een paar kernvragen. Je moet weten of de cliënt zijn bloedsuiker controleert en wat zijn waarden de afgelopen weken waren (idealiter meet je de bloedsuiker vlak voor de behandeling — patiënten met diabetes hebben meestal een glucosemeter), hoe zijn wondjes genezen en of hij ooit wondjes heeft gehad die lang nodig hadden om te genezen of ontstoken raakten. Het is ook goed om te vragen hoe lang geleden de diagnose diabetes is gesteld en of er complicaties zijn, zoals problemen met de bloedvaten, het gezichtsvermogen of de huid.

Op basis van deze informatie moet je een weloverwogen beslissing nemen. Als de cliënt zijn bloedsuikerwaarde niet kent, zijn toestand niet bijhoudt of belangrijke vragen niet kan beantwoorden, is dat een risico. Als de cliënt zijn diagnose bewust verzwijgt, mag je niet werken. Als de patiënt de feiten over zijn gezondheid goed kent en de adviezen van zijn arts opvolgt, kan de behandeling doorgaan, maar wel voorzichtig.

Hoe werk je met een cliënt die diabetes heeft?

Als je besluit een cliënt met diabetes aan te nemen, is het belangrijk de beschadiging van de huid tot een minimum te beperken. Vermijd een agressieve PMU-techniek en kies voor een zo zacht mogelijke aanpak zonder diepe beschadiging van de huid. Verdeel de behandeling over extra nabehandelingen om de belasting van de huid te verminderen, leg de cliënt de risico’s uit en geef duidelijke nazorginstructies.

Wat gebeurt er als je PMU zet bij een cliënt met ontregelde diabetes?

Als de cliënt een hoge bloedsuiker, een slechte regeneratie van de huid en al bestaande complicaties heeft, kan permanente make-up die de huid sterk beschadigt tot ernstige gevolgen leiden. Microwondjes kunnen langzaam genezen (de genezing kan 2–3 keer zo lang duren) en er kunnen ontsteking en ettervorming ontstaan, omdat een hoge bloedsuiker een gunstig milieu voor bacteriën schept. Door de slechte doorbloeding kunnen zich ook langdurige korstjes vormen, die het resultaat bederven. In het ergste geval zijn littekens en hyperpigmentatie mogelijk, en ook wondjes die niet genezen.

Precies daarom mag een PMU-specialist de gezondheid van de cliënt nooit negeren!

Aanbevelingen voor PMU-specialisten

Wees niet bang om de cliënt naar zijn gezondheid te vragen — het is je recht om zeker te weten dat de behandeling veilig is. Stuur de cliënt bij de geringste twijfel vóór de behandeling naar een internist-endocrinoloog voor een medisch oordeel. Vermijd een agressieve techniek: onthoud dat de huid van patiënten met diabetes langzamer geneest. Verdeel de behandeling in fases — een paar zachte nabehandelingen zijn beter dan de huid in één keer te beschadigen. Geef de cliënt duidelijke nazorginstructies en leg uit waarom het volgen van de genezing in zijn geval zo belangrijk is. Is de bloedsuiker niet onder controle of wil de cliënt je geen informatie over zijn gezondheid geven, weiger de behandeling dan: het is niet alleen een risico voor de cliënt, maar ook een bedreiging voor je reputatie als er complicaties optreden.