Nd:YAG-laser veilig gebruiken: 8 regels voor tattoo en PMU
Laserbril voor klant en specialist, geen spiegels, controle over handstuk en pedaal, het juiste opzetstuk, geen alcohol: zo werk je veilig met een Nd:YAG-laser.

In het werk van een laserspecialist moet alles van hoge kwaliteit zijn: van de apparatuur die je gebruikt tot de service en het resultaat. Het is niet genoeg om een megasupergave laser te kopen — je moet ook leren er goed mee om te gaan! Hoe geweldig het apparaat ook is, het werkt niet vanzelf — alle verantwoordelijkheid ligt bij jou.
Tijdens een behandeling om PMU of een tattoo te verwijderen moet je een aantal regels volgen die de behandeling veilig maken, zowel voor de klant als voor jezelf. Ik doe nu al 12 (!) jaar aan laserverwijdering en heb in die tijd enorm veel ervaring opgedaan.
Aan het begin van mijn carrière in laserverwijdering moest ik van mijn eigen fouten leren, en nu wil ik je helpen de missers te vermijden die ik heb gemaakt. Daarom heb ik dit artikel geschreven, waarin ik de belangrijkste veiligheidsregels voor het werken met een Nd:YAG-laser uitgebreid beschrijf.
Laten we beginnen!
Regel 1: zet je klant altijd een laserbril op
Sommige specialisten negeren deze regel en zeggen zoiets als: “Waarom heeft de klant een bril nodig? Ik werk voorzichtig en raak het oog echt niet!” Maar werken zonder beschermingsmiddelen is ten strengste verboden, want niemand is gevrijwaard van ongelukken. De kleinste verschuiving van de laserstraal — en je klant heeft ernstig oogletsel.
Om het risico op schade in de oogzone zo klein mogelijk te houden: zet alsjeblieft een laserbril op!

Gevaarlijk! (zonder beschermbril)

Veilig! (met beschermbril)
Regel 2: geen spiegels of onbedekte glazen oppervlakken in de behandelruimte
Ken je die scène uit “Star Wars” waarin de personages alle kanten op met lasers schieten? Hetzelfde gebeurt als je de laser per ongeluk op een spiegel of glazen oppervlak richt: de straal wordt dan gegarandeerd weerkaatst en raakt een willekeurig voorwerp (of zelfs je klant). Ik raad je daarom sterk aan zulke dingen uit de ruimte te halen waarin je de behandeling uitvoert!
Regel 3: let tijdens het werk altijd op waar het handstuk naartoe wijst
Als je het handstuk op dat moment niet nodig hebt, hoort het in de standaardpositie: op het laserapparaat. Heb je het handstuk in je hand, houd het dan steeds naar beneden gericht, tegen de behandelbank of tegen jezelf aan.
Zo houd je de richting van de laserstraal onder controle. De straal heeft een schadelijk effect tot op 200 meter van de stralingsbron (de laser), dus onvoorzichtig omgaan met het handstuk kan heel vervelende gevolgen hebben.
Regel 4: ook de specialist draagt tijdens de behandeling een laserbril
Er bestaat een overtuiging dat de specialist bij een golflengte van 1064 nm geen laserbril nodig heeft. Nou, dat klopt niet — je moet er altijd een dragen! Bij laserapparatuur wordt vaak een bril voor de specialist meegeleverd, maar die beschermen de ogen niet allemaal even goed tegen straling. Hoe controleer je dat? Er is een eenvoudige manier om te weten of je bril effectief beschermt tegen laserstraling of niet.
Hoe dat experiment werkt, zie je in dit schema:
- Beschermbril
- Nd:YAG-laser
- Twee stroken donker papier
Controleer daarna of de laserstraling het papier heeft beschadigd
De bril beschermt slecht
Je kunt deze bril veilig gebruiken
Regel 5: houd het voetpedaal van de laser onder controle
Stel je de situatie voor: je bent helemaal klaar voor de laserbehandeling, het handstuk ligt in je hand, de klant ligt voor je en je hoeft alleen nog het pedaal in te drukken. Je tilt je voet erboven en… raakt afgeleid. Iemand roept je, er wordt op de deur geklopt of je verliest gewoon je evenwicht — maar het lasersysteem heeft al gevuurd.
Je keek niet waar de laserstraal naartoe wees, en die kan alles raken, ook jezelf of de klant.
Nog een voorbeeld: je bent klaar om te beginnen, maar het voetpedaal staat ver weg. Zet de gedachte “Ik schuif hem gewoon even voorzichtig met mijn voet dichterbij, klaar!” meteen uit je hoofd. Zelf meegemaakt. Je drukt hem gegarandeerd per ongeluk in en het apparaat gaat af.
Het is fijn als het pedaal een beschermkap heeft die zulk per ongeluk indrukken voorkomt. Maar als dat niet zo is, wees dan heel voorzichtig met hoe je de laser activeert.
Regel 6: let op het focusopzetstuk op het handstuk
Het komt voor dat je na een behandeling vergeet het opzetstuk van het handstuk te wisselen voor de volgende afspraak. Je had bijvoorbeeld een focusfilter voor 532 nm erop, de volgende klant heeft 1064 nm nodig, maar je hebt het opzetstuk niet gewisseld en bent gewoon begonnen. Waar kan dat toe leiden?
In de eerste plaats tot extra schade en letsel aan de huid. Soms merk je het verkeerde opzetstuk bijna meteen op, soms pas halverwege de behandeling. Daarom raad ik aan opzetstukken in verschillende kleuren te gebruiken, zodat je ze van elkaar kunt onderscheiden en niet verwisselt. Sommige laserapparaten geven zelfs een waarschuwing, zodat je kunt controleren of het juiste opzetstuk is gekozen.
Regel 7: gebruik geen alcohol om de huid voor te bereiden
Twee keer ben ik in mijn praktijk tegen dit probleem aangelopen: in de haast desinfecteerde ik de huid van de klant snel met alcohol en gaf een puls. Het resultaat: een stressvolle situatie, want ik zette de huid letterlijk “in brand”.
Onthoud: de klant heeft een afspraak voor laserverwijdering gemaakt, niet voor een vuurshow. Alcohol is niet nodig, en ik vraag je om het aanbrengen ervan op de huid van de klant helemaal uit te sluiten!
Regel 8: gebruik moderne en betrouwbare apparatuur voor laserverwijdering
De nieuwste, kwalitatief goede apparatuur is ook een belangrijke factor voor de veiligheid van de behandeling. Een Nd:YAG-laser is een apparaat van risicoklasse 4 (in Rusland de hoogste klasse!), wat betekent dat het aan alle eisen voor veilig gebruik moet voldoen.
Moderne apparaten hebben een hele reeks opties die de risico’s bij laserverwijdering beperken. Nieuwe, technologisch geavanceerde lasers hebben een felle richtstraal (pilotlaser), zodat je duidelijk ziet waar de laser naartoe wijst. Moderne apparaten hebben ook een “noodknop”: als je het werk dringend moet stoppen, komt die heel goed van pas.
Voordat je met een behandeling begint, moet je een aantal stappen doorlopen…
Zet het apparaat aan met een sleutel
Loop alle instellingen in het menu door en activeer de simmer
Activeer de pomplamp
Krijg een melding dat het juiste opzetstuk op het handstuk is gekozen
Druk op een pedaal met een beschermkap
Ontvang een waarschuwingssignaal dat er een puls wordt gegenereerd
Dit zijn allemaal voorzorgsmaatregelen om jou en de klant te beschermen tegen ongewenste incidenten. Mijn advies is dus: bezuinig niet op laserapparatuur en investeer in de kwaliteit van je diensten.
Bonusregel: leren, leren en nog eens leren!
Nu ken je de veiligheidsregels die je helpen letsel en fouten te voorkomen bij het verwijderen van PMU en tattoos met een laser. Ik hoop dat je deze aanbevelingen ter harte neemt en in de praktijk brengt!
Test jezelf
Vink de regels aan die je al volgt.
Veelgestelde vragen
Heeft de specialist bij 1064 nm een laserbril nodig?
Ja. Er bestaat een overtuiging dat dat bij 1064 nm niet hoeft, maar dat klopt niet: je moet er altijd een dragen. Niet elke bril die bij de laser wordt meegeleverd, beschermt de ogen even goed tegen straling.
Waarom mogen er geen spiegels in de behandelruimte zijn?
Richt je de laser per ongeluk op een spiegel of een glazen oppervlak, dan wordt de straal weerkaatst en kan die een willekeurig voorwerp of zelfs de klant raken. Haal zulke dingen daarom uit de ruimte.
Hoe ver reikt het schadelijke effect van de laserstraal?
De straal heeft een schadelijk effect tot op 200 meter van de laser. Leg het handstuk daarom op het apparaat als je het niet nodig hebt, en houd het anders naar beneden gericht, tegen de behandelbank of tegen jezelf aan.
Mag je de huid met alcohol voorbereiden op de laser?
Nee. Alcohol is niet nodig en hoort niet op de huid van de klant: na desinfectie met alcohol en een puls kan de huid letterlijk “in brand” vliegen.