Vitiligo: nedenleri nelerdir, tehlikeli midir?

Vitiligoyu ilk kez tıp fakültesinde öğrendim.

Etiyolojisine ya da diğer ayrıntılarına derinlemesine girmedik; ders kitapları da “nedenleri bilinmiyor, tedavinin etkinliği sınırlı” cümlesiyle yetiniyordu.

Yıllar sonra Facebook akışımda gezinirken @gasparmelinda.pmu hesabının vitiligo lekelerinin kamuflajını gösteren bir paylaşımına rastladım. Ve bu durumu derinlemesine incelemeye karar verdim!

Bu arada, işte o fotoğraf:

Bu nasıl bir durum? Nedeni nedir?

Vitiligo, ellerde, yüzde ya da tüm vücutta açık renkli lekelerin oluştuğu bir cilt pigmentasyonu bozukluğudur. Durum, etkilenen bölgelerdeki melanosit sayısının azalması nedeniyle ortaya çıkar.

Melanositler cildin yüzey katmanında bulunur ve koyu renkli melanin pigmentini üretip diğer hücrelere aktarmaktan sorumludur. Bu gerçekleştiğinde cilt bronzlaşır!

Mantıken, melanositler olmadan cilt hücreleri melanin alamaz ve depigmentasyon oluşur.

Vitiligonun bulaşıcı olmadığını ve iç nedenlerden kaynaklanan kronik bir yapıya sahip olduğunu belirtmeliyim.

Melanositlerin ölümünü neyin tetiklediğini kesin olarak söylemek imkânsızdır, ancak bir dizi hipotez vardır. Duruma şunlar neden olabilir…

Otoimmün sorunlar

• Çeşitli nedenlerle melanin, vücudun kendi savunma hücreleri tarafından yok edilir.

Genetik faktörler

• Vitiligo sıklıkla bu durumu yaşamış kişilerin çocuklarında ve torunlarında görülür.

Ciltteki trofik değişiklikler

• Örneğin çeşitli cilt yaralanmaları: kesikler, yara izleri, yanıklar. Kimyasallarla temas ve uzun süre güneşte kalmak da iltihaplı bir süreci tetikleyebilir. Bunun sonucunda melanositler yok olmaya başlar.

Stres ve ağır duygusal yük

Vitiligo tehlikeli mi? Ve ne kadar yaygın?

Vitiligonun bulaşıcı olmadığını ve kronik bir yapıya sahip olduğunu belirtmeliyim.

Durum antik çağlardan beri bilinmesine rağmen vitiligo ancak 19. yüzyılda ayrı bir hastalık olarak kabul edilmeye başlandı; ondan önce cüzzamla karıştırılıyordu!

DSÖ istatistiklerine göre dünya nüfusunun %1'inde bu durum görülür, özellikle koyu tenli kişilerde.

Vitiligonun ilk belirtileri çoğunlukla 10 ile 30 yaş arasında ortaya çıkar.

Bu durumun tehlikeli olduğu kanıtlanmamıştır; hasta için başlıca psikolojik rahatsızlığa neden olur. Çevredeki insanlar belirgin pigmentasyon değişiklikleri olan birine temkinli yaklaşır (hatta bazen açıkça korkar).

Neyse ki vitiligolu insanlar artık giderek daha az ayrımcılıkla karşılaşıyor! Dergi kapaklarında yer alıyor ve moda dünyasında başarılı kariyerler kuruyorlar :)