Jak działa laserowe usuwanie tatuaży? (prostymi słowami)
Prostymi słowami: dlaczego pigment tatuażu zostaje w skórze, jak lasery nano- i pikosekundowe go rozbijają i jakie kolory usuwa 1064, 532 i 755 nm.
Laserowe usuwanie tatuaży to z naukowego punktu widzenia złożony i fascynujący proces, ale w tym artykule spróbuję wyjaśnić go jak najprościej i najjaśniej, na prostych przykładach.
Laserowe usuwanie tatuaży: szczegółowy przegląd
Czym jest tatuaż i dlaczego nie zawsze łatwo go usunąć?
Ludzie robią sobie tatuaże od dziesiątków tysięcy lat. Na początku pigmentem był popiół i wszystko, co było pod ręką; dziś przemysł tatuatorski produkuje zaawansowane technologicznie tusze we wszystkich możliwych kolorach. Są nawet tusze świecące, znikające i pojawiające się! (Więcej o znikających tuszach w artykule o Magic Ink).
Głównym składnikiem tuszu są drobne nierozpuszczalne cząstki w różnych kolorach, nazywane pigmentami. To właśnie te cząstki, pozostając w środkowej warstwie skóry, tworzą wzór tatuażu, który widzisz, patrząc na powierzchnię skóry. Cząstki pigmentu są od początku projektowane tak, aby opierały się różnym czynnikom fizycznym i chemicznym, i mogą pozostawać w skórze przez lata, a nawet dziesięciolecia.
Wielkość cząstek pigmentu dobiera się tak, aby komórki odpornościowe, które pilnują „porządku” w skórze, nie mogły ich pochłonąć i usunąć ze skóry! Z punktu widzenia komórki są one dość duże. Dlatego cząstki pigmentu tatuażu nie wędrują w skórze.
Co impuls robi z cząstką pigmentu
Naciśnij kilka razy „Impuls”.
Pigment leży w skórze właściwej w postaci skupisk cząstek. Organizm nie usunie ich sam: są za duże.
Uproszczony schemat: makrofagi wynoszą drobne fragmenty, a duże zostają i są ponownie wychwytywane przez komórki — dlatego usuwanie wymaga kilku zabiegów.
Jakie lasery stosuje się do usuwania tatuaży?
Odkąd istnieją tatuaże, istnieje też chęć ich usunięcia i oczyszczenia skóry z nieudanego lub niechcianego wzoru. Jednak zanim wynaleziono specjalne lasery, nie dało się usunąć tatuażu bez uszkodzenia skóry!
Kiedy pojawiły się specjalistyczne lasery nanosekundowe (a później pikosekundowe), stało się możliwe niszczenie cząstek pigmentu bez niszczenia otaczającej skóry (przy prawidłowym użyciu). Usuwanie tatuaży wymaga specjalnego lasera o niezwykle krótkim czasie trwania impulsu. Nie nada się byle jaki laser: musi to być laser nanosekundowy lub pikosekundowy.
Dlaczego krótki impuls lasera ma znaczenie?
Dla orientacji:
nanosekunda to 1/1 000 000 000 sekundy
pikosekunda to 1/1 000 000 000 000 sekundy
To bardzo krótki odcinek czasu!
Na przykład w ciągu 1 nanosekundy światło pokonuje 30 centymetrów, a w ciągu 1 pikosekundy zaledwie 0,3 milimetra.
Dlaczego impuls musi być tak krótki? Działają tu prawa fizyki. Aby zniszczyć cząstkę pigmentu tatuażu w skórze, impuls lasera musi być szybszy niż czas, w którym ta cząstka stygnie! Wtedy cząstka nagrzewa się do nadkrytycznej temperatury rozpadu, zanim zdąży oparzyć otaczające tkanki. Zostaje dosłownie rozerwana na kawałki…
Oczywiście proces jest dużo bardziej złożony, ale w wielkim uproszczeniu na tym polega jego istota.
Co dzieje się z tatuażem po zabiegu laserowym?
W gruncie rzeczy laser rozbija duże cząstki pigmentu tatuażu w skórze na mniejsze. Wtedy stają się one dostępne dla komórek odpornościowych, które mogą je „posprzątać”!
Komórki odpornościowe usuwają drobne cząstki pigmentu tatuażu ze skóry i wynoszą je z organizmu (to także uproszczenie, ponieważ część cząstek pigmentu osadza się w węzłach chłonnych; nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia, a wyjaśnię to w innym artykule). W ten sposób tatuaż blednie, a ilość pigmentu w skórze się zmniejsza. To nie jest szybki proces i wymaga wielu powtórnych zabiegów, ale tatuaż zostaje usunięty całkowicie, bez urazu skóry i bez blizn (jeśli zabiegi są wykonywane prawidłowo)!
Czy da się usunąć każdy kolor i każdy tatuaż?
Niestety nie. To, czy tatuaż da się całkowicie usunąć, zależy od dziesiątek czynników, w tym od jakości sprzętu laserowego. Do tego nie wszystkie kolory rozpadają się równie dobrze. Lasery do usuwania tatuaży mają ograniczony zestaw długości fali i usunąć da się tylko te kolory, dla których laser ma odpowiednie długości fali.
Wykres skuteczności długości fali lasera w zależności od koloru pigmentu tatuażu
Najczęstsze kolory tatuaży, czarny i czerwony, dobrze usuwają najpopularniejsze lasery Nd:YAG o długości fali 1064 nm (dla czerni) i 532 nm (dla czerwieni). Zieleń i błękit wymagają innych laserów, na przykład aleksandrytowego (755 nm) lub rubinowego (694 nm), ale i one muszą być laserami nanosekundowymi lub pikosekundowymi.
W idealnej sytuacji, aby mieć jak najszersze możliwości, warto mieć kilka urządzeń laserowych, zarówno nanosekundowych, jak i pikosekundowych, o różnych długościach fali. Wtedy szansa na poradzenie sobie z większością tatuaży znacznie rośnie! Przy tym do prostych czarnych tatuaży wystarczy nawet zwykły chiński laser kompaktowy.
Najczęściej zadawane pytania
Jak działa laserowe usuwanie tatuażu?
Laser nanosekundowy lub pikosekundowy rozbija duże cząstki pigmentu na mniejsze, które komórki odpornościowe mogą usunąć ze skóry. Impuls musi być krótszy niż czas stygnięcia cząstki, by rozpadła się, zanim oparzy otaczające tkanki.
Dlaczego usuwanie tatuażu wymaga wielu zabiegów?
To nie jest szybki proces: tatuaż blednie stopniowo, w miarę jak komórki odpornościowe usuwają rozbite cząstki pigmentu, dlatego potrzeba wielu powtórnych zabiegów.
Jaki laser usuwa kolorowe tatuaże?
Czerń i czerwień dobrze usuwa laser Nd:YAG (1064 nm i 532 nm). Zieleń i błękit wymagają innych laserów, na przykład aleksandrytowego (755 nm) lub rubinowego (694 nm), ale i one muszą być nanosekundowe lub pikosekundowe.
