Bỏng sau xóa xăm bằng laser: phân tích một ca thực tế

Tôi muốn chia sẻ với bạn một ca rất thú vị trong thực tế hành nghề của tôi.

Case study (từ tiếng Anh “case” — “tình huống, hoàn cảnh”) là một trường hợp có thật được dùng để phân tích các luận điểm lý thuyết.

Trên kênh YouTube của mình, tôi thường phân tích nhiều biến chứng khác nhau khi xóa hình xăm và phun xăm thẩm mỹ. Trong đó có bỏng và hậu quả là sẹo sau khi điều trị không đúng cách bằng laser Nd:YAG Q-switched. Đáng tiếc là tôi cũng không phải ngoại lệ, thỉnh thoảng tôi cũng gặp biến chứng trong công việc. Tôi không muốn bạn nghĩ rằng có ai đó miễn nhiễm với rủi ro khi làm việc với laser loại 4 (Class 4) trong những tình huống có vô số biến số.

Nếu ai đó nói với bạn rằng họ “cam kết 100%” sẽ không có tổn thương da hay biến chứng, và những điều đó không bao giờ xảy ra, thì họ đang lầm to.

Nào, chúng ta bắt đầu.

Không dành cho người yếu tim!

Người bệnh L. đến chỗ chúng tôi để làm mờ hình xăm trước khi xăm đè (cover-up). Buổi laser đầu tiên được thực hiện vào tháng 10 năm 2018 tại trung tâm y tế của chúng tôi, không có biến chứng. Buổi laser tiếp theo được thực hiện dưới sự kiểm soát bằng mắt phản ứng của da, biểu hiện dưới dạng frost (lớp trắng xuất hiện tức thì trên da). Trong quá trình điều trị, chúng tôi dùng máy làm lạnh Zimmer Cryo 6 trên toàn bộ vùng được chiếu laser. Trong thủ thuật, chúng tôi cũng áp dụng phương pháp “Step-by-Step” (từng bước): lần lượt làm lạnh từng vùng đã chiếu bằng túi chườm lạnh. Sau khi kết thúc, toàn bộ vùng điều trị được làm lạnh tiếp xúc bằng túi chườm lạnh trong 30 phút.

6 giờ sau buổi laser, người bệnh gọi điện và gửi ảnh vùng da đã điều trị: có bỏng dưới dạng các bọng nước to nhỏ khác nhau, chứa dịch trong, hơi vàng.

Chẳng dễ chịu chút nào — nói nhẹ nhàng thì đây là một tình huống khó khăn.

Trước tiên tôi sẽ kể chúng tôi đã làm gì, rồi chia sẻ những kết luận của mình từ tình huống này. Người bệnh rõ ràng cần được chăm sóc chuyên môn: chúng tôi chỉ định thay băng, kèm các biện pháp phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng (nhiễm trùng thứ phát và viêm mủ rất nguy hiểm, vì chúng làm tiên lượng xấu hơn và tăng khả năng để lại sẹo rõ). Khi đến thay băng lần đầu, một số bọng nước của người bệnh đã tự vỡ. Trong lần thay băng đó, tôi dùng kéo vô trùng mở tất cả các bọng nước lớn và cho dịch huyết thanh thoát ra.

Tiếp theo, chúng tôi tiến hành liệu pháp ozone cho toàn bộ cánh tay trong buồng kín, dùng hỗn hợp ozone – oxy nồng độ cao trong môi trường ẩm với nước muối sinh lý, trong 15–20 phút, sau đó là liệu pháp PDT ánh sáng đỏ trong 15 phút. Sau đó, chúng tôi đắp băng gạc tẩm thuốc mỡ Branolind N có chứa balsam Peru (Hartmann) lên toàn bộ vùng tổn thương, cố định bằng gạc vô trùng và băng cuộn bên ngoài.

Việc thay băng và các thủ thuật theo phương pháp này được thực hiện hằng ngày trong 5 ngày đầu, trong giai đoạn viêm, đào thải mô hoại tử và tiết dịch. Không dùng kháng sinh, cả toàn thân lẫn tại chỗ. Diễn tiến thuận lợi, không có nhiễm trùng thứ phát.

10 ngày sau chấn thương, người bệnh đến tái khám. Các vết thương đã biểu mô hóa một phần. Chúng tôi đã ngăn được sẹo dù diện tích tổn thương da lớn đến mức nguy kịch. Có được điều này là nhờ cách tiếp cận đã chọn và việc kết hợp nhiều phương pháp phục hồi. Thông thường, tổn thương như vậy đi kèm nhiễm trùng thứ phát; quá trình lành kéo dài, diễn ra theo kiểu liền thương thì hai và để lại sẹo ở các mức độ khác nhau. Trong trường hợp của chúng tôi, chúng tôi đã tránh được kịch bản đó.

Bàn luận: vì sao bị bỏng sau xóa xăm laser?

Có thể bạn đã để ý rằng vết bỏng không phủ toàn bộ vùng điều trị, và ranh giới vùng tổn thương nặng hiện rõ trên da như một đường kẻ sắc nét. Hơn nữa, những vùng da không bị tổn thương nặng lại chứa nhiều sắc tố và “đậm” mực hơn hẳn so với những vùng bị bỏng rõ. Các điểm bắn chồng lên nhau phủ kín toàn bộ diện tích hình xăm, nên yếu tố này đã được tính đến trong thủ thuật.

Sau khi hỏi kỹ, chúng tôi biết được rằng trước thủ thuật, người bệnh đã tự bôi một loại thuốc tê không được chứng nhận lên da cẳng tay và ủ dưới màng bọc kín khoảng 50–60 phút. Nhìn vào hình thái tổn thương, tôi cho rằng sự khác biệt rất lớn về mức độ tổn thương và ranh giới sắc nét đó là do thuốc tê đã bôi: ở phần trên, có lẽ màng bọc đã bị xê dịch và thuốc tê bị chà mất (thời gian ủ ngắn hơn hoặc gần như không có), và mức độ tổn thương ở đó thấp hơn nhiều. Thuốc tê gây co thắt mạch máu ở các đám rối mạch của da, cuối cùng kích hoạt một chuỗi sự kiện, bao gồm giảm tưới máu, giảm thải nhiệt dư, thiếu máu cục bộ và phù nề, và tất cả những điều này dẫn đến một phản ứng viêm bệnh lý với laser, điều bình thường không gặp.

Chúng tôi rút ra kết luận gì từ ca này?

• Khai thác tiền sử kỹ lưỡng và hỏi người bệnh về mọi việc họ đã tự làm, kể cả việc dùng thuốc tê
• Bất cứ khi nào có thể, đừng dùng thuốc tê trong thực hành nếu bạn có thể làm mà không cần đến chúng.
• Luôn tỉnh táo và phân tích tình huống, tính đến mọi yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả và độ an toàn của thủ thuật

Trong trường hợp của chúng tôi, tình huống bất thường này đã kết thúc tốt đẹp, vì chúng tôi có đủ kiến thức, kỹ năng và nguồn lực cần thiết để chăm sóc đúng cách và giảm thiểu các hậu quả bất lợi có thể xảy ra.

Xóa xăm bằng laser không đơn giản như vẻ ngoài; đó không chỉ là “bắn bay hình xăm”. Hãy nhớ rằng bạn đang làm việc với một cơ thể sống và một máy laser loại 4. Ngay cả khi đã có 10 năm kinh nghiệm và hàng nghìn người bệnh, bạn vẫn luôn có thể gặp một tình huống bất thường, và không ai miễn nhiễm với biến chứng.

Tôi biết ơn ca này, vì nó khiến tôi tìm hiểu sâu hơn nữa về biến chứng bỏng, làm lạnh da và phòng ngừa những tình huống như vậy. Nó khiến tôi suy nghĩ về những mối liên hệ tinh tế hơn giữa cấu trúc da, vật lý laser, dẫn nhiệt, sinh lý của quá trình viêm và các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi quá trình trong mô. Tôi công bố ca này để bạn không mắc phải những sai lầm tương tự! Tôi muốn bạn hiểu làm việc với laser là một công việc đòi hỏi trách nhiệm cao đến mức nào!