Lazerle dövme silme sonrası yanık: bir vaka incelemesi
Lazerle dövme silme sonrası su toplamış yanıklar: gerçek bir vaka. İz kalmadan nasıl iyileştirdik, neden oldu (film altında anestezik) ve ne öğrendik.
Size pratiğimden çok ilginç bir vakayı anlatmak istiyorum.
Vaka incelemesi (İngilizce “case”, yani “durum, olay” kelimesinden “case study”), teorik fikirleri incelemek için kullanılan gerçek bir vakadır.
YouTube kanalımda dövme ve kalıcı makyaj silmenin çeşitli komplikasyonlarını sık sık ele alıyorum. Bunların arasında Q-switch Nd:YAG lazerlerle yanlış yapılan uygulamalardan sonra oluşan yanıklar ve bunların sonucu olarak yara izleri de var. Ne yazık ki ben de istisna değilim ve çalışmalarımda zaman zaman komplikasyonlarla karşılaşıyorum. İnanılmaz sayıda değişkenin olduğu durumlarda 4. sınıf lazerlerle çalışırken herhangi birinin riske karşı bağışık olduğunu düşünmenizi istemem.
Biri size cilt hasarı ya da komplikasyon olmayacağını “%100 garanti ettiğini” ve bunların hiç yaşanmadığını söylüyorsa ciddi şekilde yanılıyordur.
O halde başlayalım.
Yüreği zayıf olanlar için değil!
L. adlı hasta, kapatma dövmesi (cover-up) öncesinde dövmesini açtırmak için bize geldi. İlk lazer uygulaması Ekim 2018'de tıp merkezimizde komplikasyonsuz yapıldı. Tekrar lazer uygulaması, cildin tepkisi “frost” (beyazlama) şeklinde görsel olarak kontrol edilerek gerçekleştirildi. Uygulama sırasında lazerle işlenen bölgenin tamamında Zimmer Cryo 6 soğutma cihazı kullanıldı. İşlem boyunca, işlenen bölgeleri tek tek soğuk paketlerle soğutmaya dayanan “Step-by-Step” (adım adım) yöntemini de uyguladık. Uygulama bittikten sonra işlenen bölgenin tamamına 30 dakika boyunca soğuk paketlerle temaslı soğutma yapıldı.
Lazer uygulamasından 6 saat sonra hasta aradı ve işlenen cildin fotoğraflarını gönderdi: berrak, sarımsı sıvıyla dolu, farklı büyüklüklerde kabarcıklar şeklinde yanıklar vardı.
Hiç hoş değil; en hafif deyimiyle zor bir durum.
Önce ne yaptığımızı anlatacağım, sonra bu durumdan çıkardığım sonuçları paylaşacağım. Hastanın açıkça uzman bakıma ihtiyacı vardı: pansumanlar ve enfeksiyöz komplikasyonları önlemeye yönelik önlemler planlandı (ikincil enfeksiyon ve irinli iltihaplanma tehlikelidir, çünkü prognozu kötüleştirir ve belirgin yara izi oluşma ihtimalini artırır). Hasta ilk pansumana geldiğinde kabarcıkların bir kısmı kendiliğinden patlamıştı. Pansuman sırasında tüm büyük kabarcıkları steril makasla açtım ve seröz sıvıyı boşalttım.
Ardından tüm kola bir kabin içinde, nemli ortamda serum fizyolojik ile yüksek konsantrasyonda ozon-oksijen karışımı kullanarak 15–20 dakika ozon terapisi uyguladık; bunu 15 dakikalık kırmızı ışıklı PDT terapisi izledi. Sonrasında etkilenen bölgenin tamamına Peru balsamlı Branolind N merhemli pansuman (Hartmann) uyguladık ve üzerini steril gazlı bez kompresler ve bandajla sabitledik.
Bu yöntemle pansumanlar ve uygulamalar, inflamasyon, nekrotik dokunun ayrılması ve eksüdasyon evresi olan ilk 5 gün boyunca her gün yapıldı. Ne sistemik ne de topikal antibiyotik reçete edildi. Seyir olumluydu ve ikincil enfeksiyon gelişmedi.
Yaralanmadan 10 gün sonra hasta kontrole geldi. Yaralar kısmen epitelize olmuştu. Cilt hasarının kritik derecede geniş olmasına rağmen yara izi oluşmasını önlemeyi başardık. Bu, seçtiğimiz yaklaşım ve kombine rehabilitasyon yöntemlerinin kullanılması sayesinde oldu. Normalde böyle bir hasara ikincil enfeksiyon eşlik eder; iyileşme uzar, sekonder yolla gerçekleşir ve farklı şiddette yara izleri bırakır. Bizim vakamızda bu senaryodan kaçınmayı başardık.
Tartışma: bu neden oldu?
Fark etmiş olabilirsiniz: yanıklar işlenen bölgenin tamamında değildi ve ağır hasarın sınırı ciltte keskin bir çizgi olarak izlenebiliyordu. Üstelik ağır hasar görmeyen cilt bölgelerinde çok pigment vardı ve bu bölgeler belirgin yanık olan bölgelere göre mürekkeple çok daha yoğun “doymuştu”. Spot örtüşmesi dövmenin tüm alanını kapsıyordu, dolayısıyla işlem sırasında bu faktör hesaba katılmıştı.
Dikkatli bir sorgulamadan sonra hastanın işlemden önce kendi başına ön kol cildine sertifikasız bir anestezik sürdüğünü ve bunu yaklaşık 50–60 dakika oklüzif film altında beklettiğini öğrendik. Hasarın görünümüne bakarak, hasarın şiddetindeki bu kadar büyük farkın ve keskin sınırın sürülen anestezikten kaynaklandığını varsayıyorum: üst kısımda oklüzif film muhtemelen kaymış ve anestezik silinmişti (etki süresi daha kısaydı ya da neredeyse hiç yoktu), hasar düzeyi de çok daha düşüktü. Anestezik, cildin damar ağlarındaki damarlarda spazma neden oldu; bu da sonunda azalmış kan perfüzyonu, fazla ısının daha az uzaklaştırılması, iskemi ve şişlik dahil bir olaylar zincirini tetikledi. Bütün bunlar lazere karşı normalde görülmeyen patolojik bir inflamatuvar reaksiyona yol açtı.
Bu vakadan hangi sonuçları çıkardık?
- Hastadan ayrıntılı anamnez alın ve anestezik kullanımı dahil, kendi başına yaptığı her şeyi sorun
- Mümkün olduğunca, onlarsız yapabiliyorsanız pratiğinizde anestezik kullanmayın.
- Her zaman dikkatli olun ve işlemin etkinliğini ve güvenliğini etkileyebilecek tüm gerçekleri hesaba katarak durumu analiz edin
Bizim vakamızda bu olağandışı durum iyi sonuçlandı, çünkü doğru bakımı sağlamak ve olası olumsuz sonuçları en aza indirmek için yeterli bilgiye, beceriye ve gerekli kaynaklara sahibiz.
Lazerle dövme silme göründüğü kadar basit değildir; sadece “dövmeyi lazerle vurup geçmek” değildir. Canlı bir organizmayla ve 4. sınıf bir lazerle çalıştığınızı unutmayın. Arkanızda 10 yıl ve binlerce hasta olsa bile her zaman olağandışı bir durumla karşılaşabilirsiniz ve kimse komplikasyonlara karşı bağışık değildir.
Bu vaka için minnettarım, çünkü yanık komplikasyonlarını, cildin soğutulmasını ve bu tür durumların önlenmesini daha da derinlemesine incelememi sağladı. Cilt yapısı, lazer fiziği, ısı iletimi, inflamasyon fizyolojisi ve dokulardaki süreç zincirlerini etkileyen faktörler arasındaki daha ince bağlantılar üzerine düşündürdü. Bu vakayı aynı hataları yapmamanız için yayımlıyorum! Lazerle çalışmanın ne kadar sorumluluk gerektiren bir iş olduğunu anlamanızı istiyorum!
